27 ноябри соли 2025 ҳайати расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти роҳбарии муовини вазири рушди иқтисод ва савдо — Насриддинзода Рухшона Ҳикматулло дар шаҳри Истанбули Ҷумҳурии Туркия дар ҷаласаи 5-уми вазирони тиҷорат ва савдои хориҷии Созмони Ҳамкории Иқтисодӣ (СҲИ) иштирок ва сӯханронӣ намуд.
Дар оғози ҷаласа Насриддинзода Р. Ҳ. қайд намуд, ки бо шарофати сиёсати хирадмандона, дурбинона ва созандаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон Тоҷикистон дар самти густариши робитаҳои иқтисодиву тиҷоратӣ бо кишварҳои ҷаҳон, аз ҷумла давлатҳои узви СҲИ қадамҳои устувор гузошта истодааст. Инчунин муовини вазир қайд кард, ки баргузории чунин нишасти сатҳи баланд пас аз танаффуси тақрибан 15-сола дар фаъолияти ин созмон баёнгари он аст, ки кишварҳои узв ба марҳалаи нави такмили ҳамгироии иқтисодии минтақавӣ ва механизми рушди устувори дохилиминтақавӣ ворид мешаванд.
Ҷаласа бо иштироки вазирони тиҷорат, муовинони вазирон ва роҳбарони ҳайатҳои 10 кишвари узви СҲИ – Афғонистон, Озарбойҷон, Эрон, Қазоқистон, Қирғизистон, Покистон, Тоҷикистон, Туркия, Туркманистон ва Ӯзбекистон доир гардид. Ҳамзамон дар ҷаласаи мазкур намояндагони давлатҳои нозир, ба мисли Давлати туркии Кипр, Созмони давлатҳои туркзабон (OTS) ва муассисаҳои соҳавии СҲИ, аз ҷумла Бонки рушди савдои СҲИ (ECO-TDB), Палатаи тиҷорат ва саноати СҲИ (ECO-CCI), Ассотсиатсияи тухмипарварии СҲИ (ECOSA), Дафтари СММ оид ба рушди саноат (UNIDO), Иттиҳоди нақлиёти байналмилалии рӯизаминӣ (IRU) ва дигар шарикони байналмилалӣ иштирок доштанд.
Маросими ифтитоҳи расмии ҷаласа бо суханронии вазири тиҷорати Туркия – профессор Омер Болат, ва Дабири кулли СҲИ – Асад Маҷид Хон оғоз ёфт. Дар суханрониҳо аҳамияти ҷаласа ҳамчун қадами калидӣ дар барқарорсозӣ ва густариши равандҳои савдо, инчунин зарурати такмили механизми ҳуҷҷатҳои тиҷоратии минтақавӣ таъкид гардид.
Дар рафти сӯханронӣ Насриддинзода Р. Ҳ. бо пешниҳоди таҳлили муфассал вазъи кунунии иқтисоди миллӣ ва дурнамои ҳамкориҳои тиҷоратии кишварро шарҳ дод. Таъкид гардид, ки иқтисоди Тоҷикистон дар солҳои охир рушди устувор дошта, дар нӯҳ моҳи соли 2025 афзоиши воқеии ММД ба 8 фоиз расидааст. Сатҳи таваррум низ дар сатҳи 2–3 фоиз нигоҳ дошта шуда, истеҳсоли маҳсулоти саноатӣ бамаротиб афзоиш ёфтааст. Инчунин ҳаҷми умумии гардиши савдои хориҷӣ дар 10 моҳи соли ҷорӣ тақрибан 9 миллиард доллари ИМА-ро ташкил дода, фаъолияти иқтисодӣ ва тиҷоратии кишвар тамоюли мунтазами рушдро касб намудааст.
Дар идома қайд гардид, ки кишварҳои узви СҲИ барои Тоҷикистон шарикони асосии тиҷоратӣ ба шумор мераванд. Танҳо дар соли 2024 гардиши савдои Тоҷикистон бо кишварҳои узви СҲИ ба 3 миллиард доллар расида бошад, дар 10 моҳи соли 2025 ин рақам ба 2,5 миллиард доллар баробар гардид. Ҳиссаи кишварҳои СҲИ дар савдои умумии хориҷии Тоҷикистон тайи солҳои охир аз 33 то 38 фоизро ташкил дода, мавқеи муҳими кишварҳои созмонро дар сиёсати тиҷоратии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба таври возеҳ нишон медиҳад.
Дар рафти ҷаласа як қатор ҳуҷҷату масъалаҳо, аз қабили Стратегия ва Харитаи роҳ оид ба музокироти Созишномаи савдои имтиёзноки СҲИ (ECOTA), таъсиси Кумита оид ба муҳокимаи ECOTA, Стратегияи савдои бисёрҷониба ва сармоягузории кишварҳои узви СҲИ, Барномаи ҳамкории минтақаҳои махсуси тиҷоратӣ ва озоди иқтисодии кишварҳои узви СҲИ ва фаъол гардонидани Фонди татбиқи ECOTA баррасӣ шуданд.
Дар анҷоми ҷаласа ду санади муҳими ҳамкорӣ, аз қабили «Созишномаи СҲИ оид ба расонидани ёрии мутақобилаи маъмурӣ дар масъалаҳои гумрукӣ» ва «Ёддошти тафҳуми ҳамкорӣ оид ба фаъолияти муштарак ҷиҳати мусоидат ба тиҷорати СҲИ» баррасӣ ва тасдиқ гардиданд.