Имрӯз дар Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳокимаи парламентӣ доир ба рафти иҷрои «Барномаи рушди забони давлатӣ барои солҳои 2020-2030», ки бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 28 ноябри соли 2020, №647 қабул карда шудааст, баргузор гардид.
Дар муҳокимаи парламентӣ роҳбарияти вазорату идораҳои алоқаманди соҳавӣ, мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии Вилояти Мухтори Куҳистони Бадахшон, вилоятҳо, шаҳри Душнабе, шаҳру ноҳияҳо ва шахсони масъули Дастгоҳи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, инчунин намояндагони воситаҳои ахбори омма иштирок карданд.
Муинӣ Мавсума - муовини Раиси Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон зикр намуд, ки дар партави сиёсати хирадмандонаи давлату Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон масъалаи ҳифз, рушд ва таҳкими забони давлатӣ ҳамчун яке аз пояҳои муҳимми давлатдорӣ ва ҳастии миллӣ мавқеи махсус касб намудааст. Забони давлатӣ на танҳо воситаи муошират, балки омили асосии ҳифзи арзишҳои миллӣ, таъриху фарҳанг ва худшиносии миллат ба ҳисоб меравад.
Аз рӯзҳои аввали соҳибистиқлолӣ давлату Ҳукумати мамлакат, хоса Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба масъалаи рушди забони тоҷикӣ таваҷҷуҳи ҷиддӣ зоҳир намуда, дар ин самт як қатор санадҳои муҳими давлатӣ қабул гардиданд. Аз ҷумла қабули Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи забони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон”, “Қоидаҳои имлои забони тоҷикӣ ва аломатҳои китобати забони тоҷикӣ” ва «Барномаи рушди забони давлатӣ барои солҳои 2020–2030» идомаи мантиқии ин сиёсати созанда буда, барои таҳкими мавқеи забони давлатӣ дар тамоми соҳаҳои ҳаёти ҷомеа заминаи устувор фароҳам меорад.
Тавре Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар суханронӣ бахшида ба Рӯзи забони давлатӣ 4.10.2019 қайд намудаанд: -“Мо бояд барои устувор гардонидани забони давлатиамон мунтазам саъю талош намоем, ҷиҳати ғаниву рангоранг сохтани фонди луғавии он кӯшиш кунем, мақоми забони давлатиро дар тамоми соҳаҳои ҳаёти ҷомеа ва давлат баланд бардорем. Омӯхтану донистани ин забони ширину шоирона ва ғамхорӣ барои рушд ёфтану фарогир шудани он қарзи ҳар як фарди соҳибмаърифату бонангу номуси миллат ва тамоми соҳибзабонон мебошад”, қайд кард Мавсума Муинӣ дар идомаи баромади худ.
Доир ба иҷрои Барномаи рушди забони давлатӣ дар давраи сипаригардида гузоришҳои Раиси Кумитаи Маҷлиси намояндагон оид ба илм, маориф, фарҳанг ва сиёсати ҷавонон Саидвализода Б., Раиси Кумитаи забон ва истилоҳоти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон Раҳматуллозода С., муовини якуми Вазири маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон Ҳошимзода Ҳ., муовини Вазири молияи Ҷумҳурии Тоҷикистон Қурбониён С., ноиби Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Саломиён М., сараудитори Палатаи ҳисоби Ҷумҳурии Тоҷикистон Мирзозода А., муовини Раиси Вилояти Мухтори Куҳистони Бадахшон Фурқати Ҳ., муовини Раиси вилояти Хатлон Абдусаломзода А., муовини Раиси вилояти Суғд Азимӣ З., муовини Раиси шаҳри Душанбе Одилзода Д., гузоришу ахбори муфассал пешниҳод намуданд.
Дар давраи амалигардонии бандҳои Нақшаи амалисозии Барномаи рушди забони давлатӣ барои солҳои 2020-2030 аз ҷониби вазорату идораҳо, мақомоти иҷроияи хокимияти давлатии вилоятҳо ва шаҳру ноҳияҳо силсила тадбирҳо андешида шудаанд. Аз ҷумла, қоидаҳои имлои забони тоҷикӣ, феҳристи номҳои миллии тоҷикӣ таҳия ва қабул карда шуданд, ҳамасола олимпиадаҳои фаннии ноҳиявӣ, шаҳрӣ, вилоятӣ, ҷумҳуриявӣ бо иштироки теъдоди зиёди хонандагон доир карда мешавад, луғати русӣ ба тоҷикии истилоҳоти биология, тиб, химия ва дигар соҳаҳо такмилу бознашр шуданд.
Бо вуҷуди пешравию дастовардҳо дар самти татбиқи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи забони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон” ва Барномаи рушди забони давлатӣ норасоиҳо мавҷуд буда, аз ҷониби вакилон ва иштирокчиён баҳри ислоҳи онҳо зимни муҳокима ва музокира таклифҳо баён карда шуданд.
Дар сатҳи Парламенти кишвар бо иштироки роҳбарият ва масъулини мақоми ваколатдори давлатии соҳа, яъне ҳамоҳангсози амалисозии Барнома ва иҷрокунандагони он мавриди муҳокима қарор гирифтани рафти иҷрои Барномаи рушди забони давлатӣ барои солҳои 2020-2030 барои бартараф кардани камбудиҳои ҷойдошта ва ҷоннок намудани фаъолияти ҳамгироии сохторҳо ва инчунин иҷрои сифатноки он замина мегузорад. Зеро татбиқи самараноки Барномаи мазкур танҳо дар сурати ҳамкорӣ ва ҳамоҳангии байниидоравӣ имконпазир мебошад.
Дар ҷамъбаст аз ҷониби вакилони Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон қарор ва тавсияҳои муҳокимаи парламентӣ қабул карда шуд.